Referentiekader

De Dienst Vakoverschrijdende Thema’s baseert zich voor haar werking op een aantal referentiekaders

Opdrachtsverklaring van het Katholiek Onderwijs in Vlaanderen

“De katholieke school helpt de jongeren in hun groei naar verantwoordelijkheid en weerbaarheid en bereidt ze zo voor op hun taak op lokaal, regionaal, federaal, Europees en mondiaal vlak. Zo bewijst zij een dienst aan de gemeenschap waarin zij thuishoort.”

De opdrachtsverklaring vindt u hier.

Opdrachten voor het Katholiek Basisonderwijs in Vlaanderen

Opdrachten voor het katholiek basisonderwijs in Vlaanderen bevat vijf opdrachten. Samen vormen ze de gemeenschappelijke stam van het katholiek basisonderwijs in Vlaanderen. Ze geven schoolteams een impuls om te reflecteren op hun dagelijks werk en inspireren hen bij het werken aan: een schooleigen christelijke identiteit, een geïntegreerd onderwijsinhoudelijk aanbod, een stimulerend opvoedingsklimaat en een doeltreffende didactische aanpak, de ontplooiing van ieder kind, vanuit een brede zorg, de school als gemeenschap en als organisatie.

Meer informatie vindt u hier.

Christelijke identiteit - Christelijk mensbeeld

Het christelijk mensbeeld geeft weer hoe christenen aankijken tegen het leven en de mens en het verwoordt hoe die kijk oproept tot verantwoordelijkheid.

Meer informatie vindt u hier.

Duurzame ontwikkeling

Duurzame ontwikkeling wordt gedefinieerd als: “een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generaties zonder daarmee de mogelijkheden voor toekomstige generaties in gevaar te brengen om ook in hun eigen behoeften te voorzien”. De wereld dient in balans te zijn op het vlak van ‘people’, ‘planet’ en ‘profit’. Het doel van duurzame ontwikkeling wordt vaak kortweg geformuleerd als: ‘genoeg, voor altijd, voor iedereen!’

Bij duurzame ontwikkeling gaat het dus om een transitie- of veranderingsproces van een systeem. Het betreft een langdurig maatschappelijk proces met samenlopende veranderingen op economisch, cultureel, ethisch, technologisch, ecologisch, sociaal en institutioneel vlak.

De christelijke levensbeschouwing hanteert een mens- en wereldbeeld waarin de relatie tussen individu, gemeenschap, wereld en God centraal staat. In die context van verbondenheid kan de christelijke inspiratie zo de motor zijn om de school te oriënteren naar duurzame ontwikkeling.

Ontwikkelingsdoelen en eindtermen

De ontwikkelingsdoelen en eindtermen die betrekking hebben op maatschappelijke thema’s en educaties zijn belangrijke aanknopingspunten voor onze werking.

Eindtermen zijn minimumdoelen die leerlingen op een bepaald ogenblik moeten bereiken (bv. op het einde van het lager onderwijs, op het einde van een graad in het secundair onderwijs). Ontwikkelingsdoelen zijn minimumdoelen die de leerlingen niet noodzakelijk moeten bereiken, maar die de school wel moet nastreven. In het kleuteronderwijs en in het  buitengewoon onderwijs werkt men met ontwikkelingsdoelen. Er zijn eindtermen en ontwikkelingsdoelen op het gebied van: kennis, inzicht, attitudes en vaardigheden. De eindtermen en ontwikkelingsdoelen moeten duidelijk verwerkt zijn in de leerplannen, de werkplannen en de leerboeken die de scholen gebruiken.

Op www.ond.vlaanderen.be/curriculum kunt u de ontwikkelingsdoelen en eindtermen raadplegen per onderwijsniveau, per leergebied en per vak.

Specifiek over VOET

De vakoverschrijdende eindtermen garanderen dat jongeren ook kennis maken met essentiële aspecten die niet onmiddellijk te vatten zijn in één vak, dat in tegenstelling tot de vakgebonden eindtermen (die verwerkt zijn in de leerplannen). De school heeft een inspanningsverplichting om de vakoverschrijdende eindtermen na te streven, geen resultaatsverplichting.

In 1997 kreeg het secundair onderwijs voor het eerst te maken met de vakoverschrijdende eindtermen. Op 1 september 2010 werden de nieuwe, geactualiseerde eindtermen (VOET) voor het secundair onderwijs van kracht.

Bij de herziening van de vakoverschrijdende eindtermen is men uitgegaan van de volgende uitgangsvraag: “Welke minimumcapaciteiten heeft een burger in Vlaanderen nodig om kritisch – creatief te functioneren in de samenleving en voor de uitbouw van een persoonlijk leven?” Die uitgangsvraag verwijst dus zowel naar de persoonlijke ontwikkeling van de jongere als naar zijn functioneren in de multiculturele en democratische samenleving. Die dubbele verwijzing is terug te vinden in de uitgangspunten van de vakoverschrijdende eindtermen van de tweede generatie.

Op 1 september 2010 gingen de nieuwe, geactualiseerde vakoverschrijdende eindtermen (VOET) voor het secundair onderwijs in. In de publicatie van het ministerie van onderwijs 'VOET@2010 Nieuwe vakoverschrijdende eindtermen voor het secundair onderwijs' vindt u naast de vakoverschrijdende eindtermen, de nodige informatie over het wat, hoe en waarom.

Ondersteuning VSKO

Het servicedocument VOET wil scholen, leraren en begeleiders ondersteunen, informeren en inspireren om beleidsmatig te werken aan de vakoverschrijdende eindtermen van de tweede generatie.

In een deel I van het servicedocument wordt het concept van de vakoverschrijdende eindtermen toegelicht. In deel II worden teksten samengebracht waarin leden van leerplancommissies, verantwoordelijken voor een studiegebied en (interdiocesane groepen van vak-)begeleiders kansen blootleggen voor de verschillende vakken, vakkenclusters of studierichtingen om met de VOET te werken.

Zoals steeds staat het scholen vrij om ondersteuning te vragen aan de pedagogische begeleidingsdiensten. Dit instrument kan dus ook complementair werken voor scholen in een begeleidingstraject met pedagogisch begeleiders.

Een interne werkgroep van het VVKSO coördineert de werking m.b.t. VOET, ontwikkelt ondersteunende instrumenten, organiseert zelf studiedagen of werkt mee aan initiatieven van externen …

Meer informatie: www.vvkso.be

Leerplannen Verbonden Katholiek Onderwijs

Aan de basis van de leerplannen liggen de ontwikkelingsdoelen en eindtermen, het christelijk mensbeeld en de Opdrachtsverklaring van het katholiek onderwijs. De leerplannen kunt u raadplegen bij de verbonden van het VSKO.